مقالات
در حال خواندن
بادامک و نقش آن در موتور خودرو
0

بادامک و نقش آن در موتور خودرو

توسط میثم نجفی ارشادی۷ فروردین, ۱۳۹۶

بادامَک (CAM) قطعه‌ای از یک سازوکار ویژه در اتصالات موتورها و دستگاه‌های مکانیکی است. کار بادامک تبدیل حرکت چرخشی به حرکت خطی است. بادامک مانند دیسکی به شکل قلب یا دیگر شکل‌ها است و برای چرخش روی محوری قرار می‌گیرد. بادامک به هنگام چرخش به میلهٔ مستقیم برخورد می‌کند. این میله پیرو نام دارد. شکل بادامک تعیین‌کنندهٔ شیوهٔ حرکت پیرو است. پیروها به‌وسیله فنرهای پیش‌گذاری‌شده با بادامکها در تماس میباشند. بادامک‌ها را بیشتر بر پایهٔ شکل‌شان نام‌گذاری می‌کنند.

یکی از مهم ترین قسمت های سیستم حرکتی سوپاپ، بادامک است معمولاً برای هر سوپاپی یک بادامک طراحی می گردد، زیرا وظیفه ی بادامک، باز کردن سوپاپهای گاز یا دود است که هر کدام باید در زمان خاصی باز و بسته گردند . بنابراین، برای هر سیلندر حداقل دو بادامک وجود دارد.

مکانیزم ساده یک بادامک و پیرو آن

مکانیزم ساده یک بادامک و پیرو آن

ساختار بادامک

 شکل بادامک ها بسته به طراحی موتور و مقدار زمان باز یا بسته بودن سوپاپها و هم چنین میزان ارتفاع بازشدن ( برخاست ) سوپاپ، متغیر است. بادامک از قسمت های مختلفی تشکیل شده است مانند تصویر زیر و عبارت اند از :

دایره ی مبنا

شیب باز شدن

پهلوی باز شدن

نوک ( رأس بادامک )

پهلوی بسته شدن

شیب بسته شدن

ساختار بادامک

ساختار بادامک

وظیفه ی دایره ی مبنا، بسته نگه داشتن سوپاپ است، شیب باز شدن موجب آرام و بی سر و صدا باز کردن سوپاپ می گردد و پهلوی باز شدن، وظیفه ی برخاست سوپاپ را به عهده دارد و نوک بادامک آن را تکمیل می کند .

پهلوی بسته شدن، سوپاپ را می بندد تا به وسیله ی شیب بسته شدن، آرام روی سیت خود بنشیند پس شیب باز و بسته شدن بادامک، در آرام کارکردن موتور و جلوگیری از ضربه ی شدید به دستگاه سوپاپ و سر سیلندر نقشی اساسی ایفا می کند. در نتیجه دوام و عمر موتور افزایش می یابد.

سطح بادامک ها و محورهای یاتاقان میل بادامک سخت کاری می گردد، تا سایش آن کمتر شود. در ضمن روغن کاری آن ها نیز نقش زیادی در زمینه ی کاهش سائیدگی دارد. محور میل بادامک هایی که در بلوکه هستند به وسیله ی کانال اصلی، روغن کاری می شود. ولی در موتورهای میل بادامک رو ( OHC ) توسط مدار روغن وارد شده به سرسیلندر یا توسط لوله ی مخصوص، عملیات روانکاری میل بادامک صورت می پذیرد. در برخی خودرو ها، دایره ی مبنا را با پهنای کم تری نسبت به سایر قسمت های بادامک می سازند تا ضمن کم شدن اصطکاک، وزن میل بادامک نیز کاهش یابد. با وجود این، سایش در بادامک ها یا محورهای میل بادامک، اجتناب ناپذیر است.

میل بادامک(Camshaft) و انواع مدل های آن

در قسمت موتور خودرو و اجزاء آن شاید تاکنون واژه میل بادامک را شنیده اید و یا به حروف اختصاری  OHV، SOHC، یا DOHC مندرج بر کاور موتور برخی خودروها توجه نموده اید؟ آیا می دانید این حروف اختصاری به چه مشخصه ای در موتور اشاره دارند یا به کدام بخش از موتور خودرو مربوط می شوند؟ این عبارت ها در حقیقت به نوع میل بادامک (Camshaft) در موتور اشاره دارند. میل بادامک قطعه ای است که وظیفه باز و بسته نمودن سوپاپ ها را به عهده دارد. این قطعه در برخی موتورها در بالای سیلندر واقع است و در برخی دیگر در پایین موتور قرار گرفته است.

وظایف میل بادامک

۱- باز و بسته کردن  سوپاپ ها  توسط  چخش  میل سوپاپ  و قرار  گرفتن  بادامک ها زیر تایپت ها

۲- روی میل سوپاپ یک دایره خارج از مرکز (اکسانتریک)وجود دارد که با قرار گرفتن شیطانک پمپ بنزین وبالا و پایین رفتن ان انتقال بنزین از باک به کاربراتور توسط پمپ بنزین انجام می شود.

۳- روی میل سوپاپ دندانه ای وجود دارد ک این دنده دلکو و اویل پمپ را بکار می اندازد.

شکل میل بادامک

مجموعه بادامک ها در کنار یکدیگر قرار می گیرند و تشکیل میل بادامک می دهند .زاویه ی قرار گرفتن بادامک ها نسبت به یکدیگر متفاوت است .در نتیجه سوپاپ ها به وسیله تایمینگ (زمان بندی ) باز و بسته می شود مانند تصویر زیر:

میل بادامک(Overhead Valve (OHV

(Overhead Valve (OHV

(Overhead Valve (OHV

OHV به میل بادامکی اطلاق می شود که در پایین موتور قرار دارد و نیرو را از طریق میله های بلندی به سوپاپ ها منتقل می کند. اگرچه این نوع میل بادامک ها تقریباً قدیمی شده اند، اما چندین دهه است که با موفقیت مورد استفاده قرار گرفته اند. موتورهای مجهز به این نوع میل بادامک ها نسبت به انواع دیگر، کوچک تر هستند و دوام بالاتری دارند. گفتنی است، در این نوع موتورها، تنظیم زمان بندی دقیق سوپاپ ها در سرعت های بالا، قدری مشکل است. نکته منفی دیگر این که در این نوع موتورها، نصب بیش از دو سوپاپ برای هر سیلندر غیر ممکن است.

میل بادامک (Single Overhead Camshaft (SOHC 

 (Single Overhead Camshaft (SOHC

(Single Overhead Camshaft (SOHC

SOHC به میل بادامکی اطلاق می شود که به صورت ردیفی در بالای سیلندرها قرار گرفته است. این نوع میل بادامک ها اغلب در موتورهای خطی وجود دارند. در موتورهای خطی که تنها دارای یک میل بادامک هستند، در هر سیلندر دو سوپاپ تعبیه شده است: یکی برای ورود هوا و سوخت و دیگری برای خروج گازهای حاصل از احتراق. از آن جا که در این نوع موتورها باز و بسته شدن سوپاپ ها مستقیماً توسط میل بادامک و بدون واسطه انجام می شود، زمان بندی سوپاپ ها در سرعت های بالا نسبت به موتورهای OHV بسیار دقیق تر است.

میل بادامک(Double Overhead Camshaft (DOHC

(Double Overhead Camshaft (DOHC

(Double Overhead Camshaft (DOHC

 DOHC به میل بادامک هایی اطلاق می شود که به صورت جفتی در بالای سیلندرها قرار گرفته اند. معمولاً در موتورهای خطی از دو میل بادامک DOHC و در موتورهای V-شکل از چهار میل بادامک DOHC استفاده می شود. در موتورهای مجهز به میل بادامک های DOHC، برای هر سیلندر چهار سوپاپ در نظر گرفته شده است؛ دو سوپاپ برای ورود هوا و سوخت و دو سوپاپ برای خروج گازهای حاصل از احتراق. در بیش تر اتومبیل های مدرن از موتورهای مجهز به میل بادامک هایDOHC استفاده می شود؛ زیرا تزریق هوا در این نوع موتورها بهتر است و با حجم موتور یکسان نسبت به سایر موتورهای فاقد میل بادامک DOHC، قدرت بیش تری تولید می شود.

منبع:

Khodro.net

www.melling.com/camshafts

واکنش شما چیست؟
I like it
0%
interested
0%
Hate it
0%
What
0%
درباره نویسنده
میثم نجفی ارشادی
دانشجوی مهندسی مکانیک

پاسخ بدهید