مقالات
در حال خواندن
آشنایی با روش های پناهگیری هنگام وقوع زلزله
0

آشنایی با روش های پناهگیری هنگام وقوع زلزله

توسط میثم نجفی ارشادی۲۲ آذر, ۱۳۹۶
در برنامه های آمادگی در برابر زلزله، اکثر کشورهای لرزه-خیز جهان روش “نشستن، پناه گرفتن و صبر کردن” یا به عبارتی (DCH (Drop, Cover and Hold on  را به عنوان توصیه ای قابل قبول و کارآمد به افراد آموزش می دهند. این توصیه با هـدف جلوگیـری از عملکـرد نـامناسب در جهت کـاهش آسیبهای جسمی در هنگام وقوع زلزله مطرح    می شود. اما در دهه گذشته توصیه دیگری تحت عنوان “مثلث حیات” مطرح شده که بر خلاف روش DCH به افراد پیشنهاد می شود که در کنار اجسام سنگین پناه بگیرند.

در این مقاله سعی شده با توجه به اهمیت موضوع پناهگیری صحیح هنگام وقوع زلزله، هر دو توصیه مورد بررسی و مقایسه تطبیقی قرارگرفته و روش مناسب پناهگیری با در نظر گرفتن شرایط جغرافیایی و نحوه ساخت و ساز رایج در کشور ارائه گردد. البته لازم به ذکر است که هر دو روش می-توانند با توجه به نوع سازه و شدت زلزلـه در شرایط مختلف کاربرد داشته بـاشند. به این منظـور هر دو تـوصیه بـر اساس ملاکهایی از قبیل سادگی انتقال مفاهیم، گستردگی دامنه مخاطبین در هر یک از روشها و احتمال کاهش تلفات و خسارات بررسی شده اند. بـر اساس نتایج این مطالعـه مشخص گـردیده است که روش DCH، مـی تواند همچنـان بـه عنـوان عملکـرد و پناهگیری مناسب هنگام وقوع زلزله به مردم توصیه  گردد.
مقدمه
روش “نشستن ، پناه گرفتن و صبر کردن ” (DCH (Drop, Cover and Hold on  تا کنون به عنوان ساده ترین و قابل اعتماد ترین روش برای آموزش به افراد مطرح گردیده است . در این حالت به افراد توصیه می شود تا در هنگام زلزله برای حفظ تعادل خود بلافاصله بر روی زمین نشسته (DROP)  ، سپس به سرعت در مکانی مناسب (مانند زیر میز محکم ، گوشه دیوار داخلی ) پناه گرفته و از سر و گردن خود محافظت کرده (COVER)  و تا اتمام لرزشهای زمین در این وضعیت باقی بمانند (HOLD ON)

در دهه اخیر توصیه دیگری تحت عنوان مثلث حیات توسط داگلاس کاپ رییس امداد و مدیر بحران تیم بین المللی امداد و نجات آمریکا ارائه شد . او معتقد است که روش DCH نه تنها موجب نجات جان افراد نمی شود ، بلکه آنها را به کام مرگ می کشد و برای اثبات ادعای خود به اجساد افرادی که در زلزله ها بر اثر ریزش یکپارچه سقف و خورد شدن میز جان خود را از دست داده اند ، اشاره می کند .
تئوری مثاث حیات به افراد توصیه می کند تا به جای پناه گرفتن در زیر میز ، در کنار اجسام سنگین و متراکم مانند یخچال پناه گیرند . کاپ معتقد است هنگامی که ساختمان تخریب می گردد ، در کنار اجسام سنگین فضای خالی مثلثی شکلی ایجاد می گردد و افراد با قرار گرفتن در این فضا می  توانند جان خود را از مرگ نجات دهند .

روش “مثلث حیات”

در این روش فرد در کنار یکی از وسایل و اشیایی که در کنار اوست پناه می گیرد. در این روش هر گونه پنهان شدن در زیر میز، صندلی، تخت و نیز چارچوب در کاملا رد میشود و منسوخ است و آنرا عامل مرگ حتمی افراد به هنگام بروز زلزله میداند.

هر اندازه وسایل و اشیاء محکم و دارای استحکام کافی باشند و اندازه انها بزرگ باشد، مثلث ایجاد شده در کنار آنها بزرگتر و محکمتر است و باعث افزایش ایمنی و شانس بیشتر سالم ماندن افراد به هنگام وقوع زلزله و ریزش آوار میباشد.

این تصویر نحوه پناه گیری صحیح به روش “مثلث حیات” و روش نادرست “خمیده و پنهان” را نشان می دهد.

 راست: پناه گیری در زیر میز به روش “خمیده و پنهان شده” (نادرست)،
چپ: پناه گیری در کنار یک کمد به روش “مثلث حیات” (صحیح(

پناه گیری

نقاط امن را بشناسیم: در هنگام وقوع زلزله، ممکن است افراد در شرایط و حالات مختلفی باشند. در ساختمان، اماکن عمومی، فضای باز، در حال خواب یا رانندگی، باید چگونگی پناه گیری در هر یک از این شرایط را بیاموزیم.

۱- اگر هنگام زلزله در ساختمان بودیم، هرگز فرار نکنید، زیرا در اکثر مواقع فرار ممکن نیست و حتی احتمال خطر و آسیب را بسیار افزایش می دهد. حفظ خونسردی و آرامش از مهمتری موضوعات است. از سلامت اعضای خانواده اطمینان حاصل کنید. تنها در موارد ضروری از تلفن استفاده کنید. لباس مناسب بپوشید.

• اگر در کنار یک میز قرار دارید: ابتدا به محکم و مقاوم بودن میز توجه کنید. برای مثال میزهای شیشه ای، خود خطرآفرین هستند. در زمان پناه گیری می توانیدزیر آن بنشینید و با گرفتن پایه های میز، از حرکت و پرتاب شدن میز و خودتان جلوگیری کنید.

• گوشه دیوارهای داخلی: در گوشه دیوارهای داخلی که از مقاومت نسبتا خوبی برخوددارند پناه بگیرید و با باز کردن دو دست، محکم به دیوار بچسبند.

• کنار ستون ها، راهروهای کم عرض: اگر امکان پناه گیری زیر میز و یا گوشه دیوارهای داخلی نبود، کنار ستون ها و یا در راهروهای کم عرض(نه راه پله ها) بنشینید و با دو دست از سر و گردن خود محافظت کنید. از کنار شیشه و آینه ها، اشیاء سنگین، مواد شیمیایی، لوازم قابل اشتعال یا انفجار، قفسه ها، و فایلها دور شوید

• اگر درراه پله بودید: هرگز از آسانسور استفاده نکنید و به سمت بالا یا پایین حرکت نکنید بلکه همانجا بنشینید واز سر و گردن خود محافظت کنید.

• اگر کیفی را حمل می کنید می توانید کیف را روی سر بگیرید تا از شدت ضربات کم شود.

• اگر داخل آسانسور هستید: اگر در آسانسور بودید در اولین زمان ممکن از آن پیاده شوید و خارج آن پناه بگیرید.

• اگر هنگام زلزله خواب بودیم و با زلزله بیدار شدیم: در سطح از هوشیاری نیستید که توان حرکت فوری و رسیدن به نقاط امن را داشته باشید؛ پس همانجا بمانید و با استفاده از بالش، پتو و … از سر، صورت و گردن خود محافظت کنید.

• توجه کنید که ایمن کردن محل خواب و مقاوم سازی وسائل اطراف آن ضروری است.

• اگر هنگام زلزله در اماکن عمومی بودیم : هرگز به سمت درهای خروج هجوم نبرید. در صورتی که امکان پناه گیری در نقاط امن را داشتید پناه گیری کنید. در غیر این صورت از شیشه های ساختمان فاصله بگیرید و به صورت نشسته از سر و گردن خود محافظت کنید.

• اگر هنگام زلزله در فضای باز بودیم: به این نکته توجه کنید که سقفی بالای سر شما نیست تا خطر آفرین باشد، پس همانجا بمانید و از هر آنچه امکان سقوط دارد، مانند تیرهای برق، کابلها ساختمان های شیشه ای، تابلو های تبلیغاتی و… فاصله بگیرید.

• اگر هنگام زلزله در حال رانندگی بودیم: هرگز تلاش نکنید به راه خود ادامه دهید؛ چرا که دراین حالت علاوه بر کاهش سطح هوشیاری، تسلط شما برخودرو نیز کاهش می یابد. در نتیجه باید خودرو را سمت راست خیابان متوقف کنید و برای اطلاع از اخبار، رادیو را روشن نگاه دارید و منتظر اخبار دقیق تر بمانید. اجازه دهد سمت چپ مسیر عبوری باز باشد تا در صورت لزوم خودروهای امدادی امکان تردد داشته باشند.

۲- درصورتی که فرصت کافی برای خروج از محل خطر و رفتن به خارج از ساختمان را داشتید:
در شرایط خاصی ضروری است محل سکونت و یا کار خود را ترک کنید(تخلیه کنید) و تا رسیدن نیروهای امدادی به نقطه امنی بروید. این شرایط اضطراری می تواند یکی از این موارد باشد:

  • وقوع زلزله شدید و تخریب بخشی از ساختمان
  • وقوع زلزله خفیف و احتمال وقوع زلزله بزرگ تر
  • خطر آتش سوزی یا نشت گاز و مواد سمی

منابع :

  • مقاله پناهگیری مناسب هنگام وقوع زلزله: “نشستن، پناه گرفتن و صبر کردن” یا “مثلث حیات” – محمدرضا مهدوی فر, یاسمین استوار ایزدخواه, ویدا حشمتی
  • سایت سازمان مدیرت بحران استان تهران
واکنش شما چیست؟
I like it
100%
interested
0%
Hate it
0%
What
0%
درباره نویسنده
میثم نجفی ارشادی
دانشجوی مهندسی مکانیک

پاسخ بدهید